Hełm vz. 32 – Historia i Konstrukcja
Hełm vz. 32, znany również jako Přílba vz. 32, to czechosłowacki wojskowy hełm stalowy, który został skonstruowany w pierwszej połowie lat 30. XX wieku. Oficjalnie przyjęty do wyposażenia armii czechosłowackiej w lipcu 1934 roku, stał się jednym z charakterystycznych elementów mundurów czechosłowackich żołnierzy. Jego produkcja miała miejsce w kilku zakładach, z których najważniejszy znajdował się w Sandrik Dolné Hamré na terenie dzisiejszej Słowacji.
W ciągu pięciu lat wyprodukowano ponad milion egzemplarzy hełmu vz. 32, co czyni go jednym z najpopularniejszych modeli hełmów wojskowych tamtego okresu. Jego zastosowanie obejmowało jednostki piechoty oraz kawalerii, co świadczy o jego wszechstronności i użyteczności w różnych formacjach wojskowych. Po 15 marca 1939 roku, gdy Niemcy zajęli Czechosłowację i utworzyli Protektorat Czech i Moraw, produkcję hełmów wstrzymano, a część z nich sprzedano innym krajom.
Konstrukcja Hełmu vz. 32
Hełm vz. 32 charakteryzuje się jednoczęściową budową oraz symetryczną sylwetką. Nie posiada daszka ani nakarczka, co sprawia, że jego forma jest minimalistyczna i funkcjonalna. Obrzeże czerepu jest obcięte i nie zawalcowane, co nadaje mu estetyczny wygląd. Wnętrze hełmu wyposażone jest w pięć podłużnych poduszek wykonanych ze skóry oraz tkaniny, które są wypełnione włosiem.
Poduszki te są przymocowane do krótkich blaszek, które są z kolei przytwierdzone do czerepu za pomocą rozginanych nitów o dużych półkolistych łbach o średnicy 10 milimetrów. Całość uzupełnia skórzana podpinka z rozcięciem na brodzie, mocowana do uchwytów przynitowanych bezpośrednio do czerepu hełmu.
Produkcja hełmu wz. 32 odbywała się w dwóch rozmiarach:
- wysokość: 147 mm, szerokość: 236 mm, długość: 276 mm, waga: 1080–1180 g
- wysokość: 152 mm, szerokość: 246 mm, długość: 288 mm, waga: 1140–1250 g
Użycie Hełmu vz. 32 w Czasie II Wojny Światowej
W czasie II wojny światowej hełm vz. 32 był wykorzystywany przez różne formacje wojskowe związane z Czechosłowacją. Używało go czeskie kolaboracyjne Wojsko Rządowe oraz armia słowacka. Ponadto członkowie Luftschutzu również nosili ten model hełmu. Jego popularność w tych jednostkach wynikała z solidnej konstrukcji oraz efektywnej ochrony głowy.
Po zakończeniu II wojny światowej hełmy vz. 32 znalazły swoje miejsce na rynkach międzynarodowych. Były sprzedawane do takich krajów jak Egipt, Algieria, Wietnam czy Kuba. Ten międzynarodowy handel świadczy o tym, że hełm uzyskał reputację jako produkt wysokiej jakości oraz niezawodności.
Hełm vz. 32 w Ludowym Wojsku Polskim
W Polsce hełm wz. 32 zyskał na znaczeniu po II wojnie światowej, kiedy to w Ludowym Wojsku Polskim używano go obok radzieckiego hełmu SSz-40. Do początku lat 50. XX wieku hełm czechosłowacki był wykorzystywany przez polskie siły zbrojne. W tym okresie oryginalny kolor beżowy hełmu był często przemalowywany na khaki, co miało na celu dostosowanie go do standardów polskiego wojska.
Często ograniczano się jedynie do zmiany koloru zewnętrznej części czerepu, pozostawiając wnętrze beżowe. Na niektórych egzemplarzach malowano także biały polski orzeł typu wojskowego, chociaż nie było to regułą. Z powodu szybkiego zużywania się czechosłowackich podpinek skórzanych wymieniano je na bardziej trwałe paski bez rozcięcia na brodzie, które były zaopatrzone w klamrę z bolcem.
Podsumowanie
Hełm vz. 32 to ważny element historii militariów czechosłowackich oraz polskich w XX wieku. Jego solidna konstrukcja oraz funkcjonalność sprawiły, że stał się on popularnym wyborem w różnych armiach i organizacjach paramilitarnych zarówno podczas II wojny światowej, jak i po jej zakończeniu.
Dzięki swojej prostocie i efektywności hełm wz. 32 przetrwał próbę czasu i pozostaje interesującym przykładem czechosłowackiego designu militarnego z lat trzydziestych XX wieku. Jego historia odzwierciedla nie tylko rozwój technologii wojskowej, ale także zmieniające się realia polityczne i społeczne Europy tamtego okresu.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).