Kościół św. Józefa Rzemieślnika w Nawiadach
Kościół św. Józefa Rzemieślnika w Nawiadach to rzymskokatolicka świątynia parafialna, która ma długą i bogatą historię sięgającą czasów średniowiecza. Znajdujący się w malowniczej miejscowości Nawiady, kościół wchodzi w skład dekanatu Mrągowo I archidiecezji warmińskiej. Jego historia jest nie tylko świadectwem duchowego życia lokalnej społeczności, ale także odbiciem zmian politycznych i religijnych, które miały miejsce na przestrzeni wieków.
Historia kościoła
Pierwsze wzmianki na temat kościoła w Nawiadach pochodzą z 1437 roku, co czyni go najstarszym kościołem na Mazurach. Pierwotna świątynia była konstrukcją drewnianą z kamienną podmurówką oraz wieżą, co świadczy o jej znaczeniu w tamtych czasach. W sąsiedztwie kościoła powstał dom dla księdza, a także szpital, szkoła oraz przytułek dla starców. Niestety, nie zachowały się informacje na temat proboszczów sprzed reformacji; wiadomo jednak, że ostatni katolicki proboszcz opuścił parafię w latach 1526-1527, odmówiwszy przyjęcia wyznania ewangelickiego.
Po reformacji kościół przeszedł w ręce ewangelików. W 1670 roku dobudowano do niego renesansową zakrystię, a w 1687 roku do wieży dodano drewnianą nadbudowę. Niestety, w 1764 roku kościół dotknął tragiczny pożar, który zniszczył plebanię oraz cenny dobytek kościelny, w tym kielich mszalny. Mimo tych nieszczęść, świątynia przetrwała i została odrestaurowana w latach 1933-1934.
Po zakończeniu II wojny światowej liczba ewangelików we wsi zaczęła maleć. W 1981 roku kościół został przejęty przez katolików, a nowa parafia została ustanowiona dopiero w 1989 roku. Pierwszym proboszczem nowej parafii był ks. Teodor Bałtruszewicz, który wcześniej sprawował opiekę nad kościołem jako wikary parafii Matki Boskiej Różańcowej w Pieckach.
Transformacja i renowacja
Po przejęciu przez katolików kościół znajdował się w opłakanym stanie. Wierni lokalnej społeczności postanowili jednak podjąć działania mające na celu jego renowację. Przez kilka lat prowadzono różnorodne prace remontowe, które przywróciły świątyni pierwotny blask i funkcjonalność. Po księdzu Teodorze proboszczami parafii byli ks. Franciszek Starzec oraz ks. mgr Leonard Klimek.
Z powodu stosunkowo niewielkiej liczby mieszkańców gmina nie dysponuje wikariuszem. Parafia posiada również kaplicę przydrożną pw. Miłosierdzia Bożego w Starych Kiełbonkach, gdzie również sprawowane są msze święte.
Wyposażenie wnętrza
Wnętrze kościoła św. Józefa Rzemieślnika kryje wiele cennych zabytków. Najważniejszym elementem wyposażenia jest ołtarz wykonany w latach 1601-1615, który pierwotnie pełnił funkcję mównicy. Centralnym punktem ołtarza jest figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus, otoczona światłem świętości. Na ruchomych skrzydłach ołtarza znajdują się malowidła przedstawiające czterech ewangelistów: Mateusza z aniołem, Marka z lwem, Łukasza z bykiem oraz Jana z orłem. Oprócz tego na skrzydłach umieszczono sceny z Męki Chrystusa.
Przed ołtarzem znajduje się posoborowy ołtarz z korpusem ambony z początku XVII wieku, która niegdyś stanowiła jedność z ołtarzem głównym. Po prawej stronie ołtarza zawieszony jest anioł chrzcielny pochodzący z 1700 roku oraz dwie figury aniołów z XVII wieku i płyta nagrobna z 1727 roku.
Organy znajdujące się w kościele zostały wykonane w 1806 roku i stanowią ważny element liturgii oraz życia parafialnego. Do 1945 roku w świątyni znajdował się gotycki kielich z 1500 roku; niestety kielich ten jest obecnie uznawany za zaginiony.
Pamięć o mieszkańcach
Warto zaznaczyć, że na ścianie kościoła umieszczone są tablice upamiętniające mieszkańców parafii poległych podczas I wojny światowej. Działania te stanowią hołd dla tych, którzy oddali życie za ojczyznę i przypominają o trudnych momentach historii regionu.
Znaczenie duchowe i kulturowe
Kościół św. Józefa Rzemieślnika pełni ważną rolę nie tylko jako miejsce kultu religijnego, ale także jako centrum życia społecznego gminy Piecki. Obecność kaplicy oraz regularne msze święte przyciągają wiernych z okolicznych miejscowości, co sprzyja integracji społecznej i kulturalnej mieszkańców.
Z tej parafii pochodzi ks. dr hab. Krzysztof Bielawny – autor wielu książek oraz prac naukowych dotyczących objawień maryjnych w Gietrzwałdzie, co dodatkowo podkreśla znaczenie duchowe tej wspólnoty.
Zakończenie
Kościół św. Józefa Rzemieślnika w Nawiadach to nie tylko zabytkowy obiekt architektury sakralnej; to także miejsce głębokiej duchowości i historii społeczności lokalnej. Z jego bogatą historią związane są zarówno wydarzenia tragiczne, jak i chwile radości związane ze wzrostem liczby wiernych po przejęciu go przez katolików.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).