Wstęp
Piotr Witalis Harasimowicz, urodzony 29 kwietnia 1857 roku w Warszawie, to postać, która na trwałe wpisała się w historię polskiego rzeźbiarstwa. Jako artysta oraz nauczyciel, miał znaczący wpływ na rozwój sztuk plastycznych w Galicji, a jego dorobek artystyczny i pedagogiczny pozostaje inspiracją dla kolejnych pokoleń twórców. Harasimowicz zmarł 20 lipca 1914 roku we Lwowie, gdzie został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim. W artykule przyjrzymy się jego życiorysowi, twórczości oraz wpływowi, jaki wywarł na otaczający go świat sztuki.
Życiorys
Harasimowicz spędził swoje dzieciństwo w Zurychu, dokąd wyjechał z rodzicami i bratem Marcelim po klęsce powstania styczniowego. W 1870 roku rodzina powróciła do Polski, gdzie Piotr ukończył polską szkołę średnią w Paryżu. W 1874 roku podjął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, jednak już rok później przeniósł się do Lwowa. Tam studiował rzeźbę pod okiem profesora Leonarda Marconiego aż do 1880 roku.
W latach 1882-1884 Harasimowicz kontynuował naukę we Florencji, gdzie miał okazję zapoznać się z najnowszymi trendami w sztuce rzeźbiarskiej. Po powrocie do Lwowa otworzył własną pracownię rzeźby dekoracyjnej, specjalizując się w drewnie, kamieniu, marmurze oraz odlewach gipsowych i brązowych. Jego zaangażowanie w rozwój sztuki plastycznej zaowocowało również pracą jako nauczyciel; na początku lat 90. został wykładowcą w szkole sztuk plastycznych założonej przez jego brata Marceliego. Od 1895 roku pełnił rolę nauczyciela zawodowego, a od 1901 roku do końca życia był profesorem rzeźby dekoracyjnej w C.K. Państwowej Szkole Przemysłowej we Lwowie.
Twórczość Harasimowicza
Twórczość Piotra Harasimowicza charakteryzuje się monumentalnością i dbałością o detale. Jego prace można znaleźć w wielu budynkach użyteczności publicznej oraz w pałacach na terenie Galicji Wschodniej i Lwowa. Jako rzeźbiarz był zwolennikiem stylu neobarokowego, co przejawiało się w bogatych zdobieniach i dekoracjach architektonicznych.
Zdobienia architektoniczne
W Galicji Wschodniej Harasimowicz stworzył szereg znakomitych dekoracji architektonicznych. Do jego najbardziej znanych realizacji należą zdobienia pałacu M. Baworowskiego w Sorocku oraz pałacu Z. Romaszkana w Ostapiewie. Ponadto, projektował dekoracje dla pałacu A. Skrzyńskiego w Żurawnie oraz elewację dworu Balów w Tuligłowach. Niezwykle istotnym dziełem jest także pomnik Adama Mickiewicza w Husiatynie, który artysta zaprojektował i wykonał z brązu.
Dzieła lwowskie
W Lwowie Harasimowicz przyczynił się do upiększenia wielu budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. Elewacja Pałacu Siemieńskich-Lewickich przy ulicy Piekarskiej to jeden z jego bardziej znanych projektów z lat 1891-1894. Projektował również zdobienia dla budynku łaźni św. Anny przy Prospekcie Tarasa Szewczenki oraz dla kamienicy przy ulicy Teatralnej 9, gdzie umieścił medaliony przedstawiające wybitne postacie polskiej literatury: Fryderyka Chopina, Adama Mickiewicza czy Juliusza Słowackiego.
Do jego osiągnięć należy także projekt elewacji secesyjnej kamienicy Wixla oraz zdobienia Filharmonii Lwowskiej przy ulicy Piotra Czajkowskiego, gdzie artysta umieścił rzeźby łabędzi i płaskorzeźby o motywach muzycznych.
Pochówek i pamięć o artyście
Po śmierci Piotra Harasimowicza 20 lipca 1914 roku jego życie i osiągnięcia zostały upamiętnione poprzez pochówek na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, jednym z najważniejszych miejsc spoczynku dla wielu wybitnych Polaków. Cmentarz ten jest nie tylko miejscem pamięci o artystach, ale także świadectwem bogatej historii Lwowa oraz kultury polskiej.
Zakończenie
Piotr Witalis Harasimowicz to postać niezwykle ważna dla polskiego dziedzictwa artystycznego końca XIX wieku i początku XX wieku. Jego prace nie tylko wzbogaciły architekturę Galicji Wschodniej i Lwowa, ale również stanowią dowód na rozwój sztuki rzeźbiarskiej w Polsce. Jako profesor C.K. Szkoły Przemysłowej we Lwowie inspirował młodych artystów do poszukiwania własnych dróg twórczych oraz przekazywał im wiedzę o technikach rzeźbiarskich. Dziś dzieła Harasimowicza są świadectwem nie tylko jego talentu, ale również bogatej kultury artystycznej tamtych czasów.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).